Het justitieel landschap
![]() |
De rechtbanken in ons land zijn ingedeeld volgens een territoriaal criterium, met andere woorden volgens de grootte van een stuk grondgebied.
Per kanton is er een Vredegerecht en een politierechtbank, deze laatste weliswaar gecentraliseerd bij de rechtbank van eerste aanleg. Stad Kortrijk telt bvb 2 kantons en heeft dus 2 Vrederechters.
Per gerechtelijk arrondissement is er een rechtbank van eerste aanleg, met een burgerlijke, correctionele en jeugdkamer, een rechtbank van koophandel, een arbeidsrechtbank en een arrondissementsrechtbank.
Er zijn in West-Vlaanderen 4 gerechtelijke arrondissementen, in volgorde van grootte Brugge, Kortrijk, Veurne en Ieper. In gans België zijn er 27.
Per ressort (2 provincies) is er een Hof van Beroep : We hebben er vijf, namelijk te Gent, Antwerpen, Brussel, Luik en Mons
Per provincie is er één Hof van Assisen
Nationaal is er één Hof van Cassatie
De actoren binnen justitie
Bij de zittende magistratuur ("de zetel") zijn er de vrederechters, de politierechters, de rechters bij de rechtbank van eerste aanleg, de rechters bij de arbeidsrechtbank en de rechters bij de rechtbank van koophandel.
In de arrondissementsrechtbanken zetelen de voorzitters van de rechtbank van eerste aanleg, van de arbeidsrechtbank en van de rechtbank van koophandel, samen met de procureur des Konings.
Bij de rechtbank van eerste aanleg worden bepaalde rechters aangewezen tot Jeugdrechter, beslagrechter of onderzoeksrechters.
Een rechter maakt vonnissen. Bij de hoven van beroep en het Hof van Cassatie zetelen er raadsheren die arresten maken.
Bij de staande magistratuur (“het parket”) is er per gerechtelijk arrondissement één procureur des Konings met een aantal eerste substituten procureur des Konings, substituten procureur des Konings, gerechtelijke stagiairs en eventueel parketjuristen.
Op het niveau van het Hof van Beroep zijn er de Procureur-generaal, een eerste advocaat-generaal, advocaten-generaal en substituten-Procureur-generaal.
In het Hof van Cassatie zijn er de Procureur-generaal en advocaten-generaal.
Het parket
Het openbaar ministerie of het parket is een korps van magistraten dat als hoofdopdracht heeft :
* bij het plegen van een misdrijf het (opsporings)onderzoek te leiden
* het uitoefenen van de strafvordering
* de tenuitvoerlegging van de opgelegde straf benaarstigen
Daarnaast heeft het openbaar ministerie (OM) o.a. ook als taak om te vorderen of te adviseren in burgerlijke rechtsplegingen (zie bijv. art. 764 Ger. Wb.).

